ذكر وصول بقلعهء ارقوق كه اول قلاع تركستانست [ 35 پ ] بتوفيق پروردگار منّان و دولت فرخنده آثار حضرت خان و بسط موايد نعمت خداوند حقوق ، بعد از قطع مسافت باديهء بىپايان ، وصول به قلعهء مبارك « ارقوق » واقع شد ، روز شنبه بيست و هفتم شوال سنة اربع عشر و تسعمايه و اين قلعهء ارقوق بندرگاه تركستان است كه از جانب بخارا و سمرقند هر كه عصاى اقامت بناحيهء تركستان افكند مستقر اول او اين قلعهء نامدار و منزل نخستين او اين قصبهء فرخنده آثارست . وصف بلاد تركستان و بلاد تركستان از اعيان معمورهء ختاى و چين است و بمزايا و خصايص فى الواقع نادرهء روى زمين است و حكما و ارباب معرفت اقاليم عالم بلاد تركستانرا تشبيه به سر كرده‌اند ، چه تصوير معمورهء ارض را در صورت انسانى و اثبات خصايص هر عضو نسبت با بدن انسان مقتضى آنست كه آن بلاد فرخنده اثر در ميان ساير بلاد كه بمثابت ساير اعضا و اجزاء آدميست و بمنزلت سر باشد در بدن و تركستان عبارت از موازى سى قلعه است كه بر ساحل نهر سيحون واقع شده . وصف نهر سيحون و نهر سيحون از انهار اربعهء عالم است كه در بعضى احاديث مرويست كه از بهشت مىآيند و منبع زلال ايشان خاك عنبر سرشت بهشت جاودانست و آن نهر را در زبان اهل آن بلاد « آب خجند » گويند و مردمان اوزبك و مغول آن را « آب سر » خوانند و فى الواقع آن نهر غريب است مبادى منابع او بر حسب آنچه مرئى مىشود اوايل بلاد خجند و شاهرخيه و آن نواحى است و زيادت از سيصد فرسخ در ميان تركستان و قشلاق اوزبك روان مىشود و در اواخر بلاد اوزبك در ريگستانى كه اهل آن بلاد او را قراقم